زیستن در میان صوفیان بی‌آزار آن هم صوفیانی از اهل سنت (سلسه‌ی نقشبندیه) آن هم در صومعه‌ای زیبا و سرسبز که اکنون مسجد-خانقاه شده است، بی‌آن‌که به ترکیب بیرونی کلیسا دست زده باشند آن هم در دارالإسلام جدید یعنی لندن آن هم برای من تجربه‌ی وسوسه‌برانگیزی است. روزی پنج نوبت صدای اذان می‌شنوم (آن هم نه از بلندگو که از صدای زنده‌ی صوفی‌ای اذان‌گو) که در این شهر امر کم سابقه‌ای است. دیشب نیمه‌های شب داشتم مطالعه می‌کردم که دیدم صدای ذکر می‌آید. رفتم به صحن خانقاه دیدم خالی است. رد صدا را گرفتم دریافتم صدا از بالای خانقاه می‌آید. پله‌های پشت خانقاه را گرفتم و رفتم بالا چند راهروی تو در تو را رد کردم تا رسیدم به منبع صدا. رویم نشد بروم تو. همان بیرون نشستم به گوش دادن. نام‌های خداوند دست‌جمعی برده می‌شد و بعد صلوات خاصی فرستاده می‌شد به این صورت: اللهم صل علی محمد و علی آل محمد و سلم. پنج‌شنبه‌ها شب حلقه‌ی ذکر دارند. هفته‌ی قبل نشد بروم. این هفته، ایزد اگر مدد کند، می‌روم و گزارش‌اش را می‌گذارم این‌جا. چنین تجربه‌هایی را فقط در سرزمین کفر (دار الإسلام جدید) می‌توان دید نه در امّ القری و حومه. زیرا در آن‌جا صوفیان را می‌زنند و دستگیر می‌کنند و حسینیه‌شان را هم با بولدوزر با خاک یکسان می‌کنند و جایش چمن می‌کارند! (این‌ها که هم سنی اند، هم صوفی جرم‌شان مضاعف است!).

در خانقاه نام‌های الله، محمد، ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن و حسین دیده می‌شود. هر اسم به خط سیاه شکسته در دایره‌ای سفید نوشته شده و موازی دور تا دور خانقاه نزدیک به سقف چیده شده (عزیزْ بانو، که هر کجا هست خدایا به سلامت دارش، از ایران که آمد و دوربین را آورد عکس می‌گیرم و می‌گذارم در این دفترچه‌ی مجازی). این‌جا برای نماز جاعت امام ندارند. هر چند نفر دور هم جمع می‌شوند و یکی جلو می‌ایستد امام می‌شود. یک بار خواستند مرا امام کنند! که نپذیرفتم (مستثنای منقطع که قاعده نمی‌شود!). نماز ما تفاوت‌هایی با آن‌ها دارد. علاوه بر دست باز نماز خواندن و مهر گذاشتن ما، اهل سنت دست کم تا آن‌جایی که من دیده‌ام، قنوت نمی‌خوانند، قیام بعد از رکوع‌شان طولانی‌تر از ماست و نیز نشستن بعد از دو سجده قبل از برخواستن برای رکعت بعدی یا ندارند و یا در مقایسه با ما خیلی کوتاه‌تر است. موقع تشهد و سلام انگشت اشاره‌‌ی دست راست‌شان را همان‌طور که روی زانویشان است به سمت جلو می‌گیرند که من نفهمیدم داستان‌اش چیست. نماز که تمام می‌شود یکی- یکی نشسته یک قدم می‌روند عقب‌تر می‌نشینند.

 موقع نماز جماعت با اهل سنت حس پیچیده‌ای دارم. از یک طرف همه‌اش احساس می‌کنم انگشت‌نما هستم به خاطر تفاوت‌ها: مهر، دست باز، قنوت و غیره. از سوی دیگر از درک تفاوت‌ها و تنوع‌ها لذت می‌برم و برای‌ام درس‌آموز است (آن فقه مقارنی که خوانده‌ام و بسیار‌ی‌اش از خاطرم رفته است تا حدودی دارد دوره می‌شود). و علاوه بر این‌ها یک حس هویتی هم به آدم دست می‌دهد: تو از شاخه‌ی "متفاوت"ی از اسلام آمده‌ای. نگذاشته‌ام این حس هویتی تبدیل به حس خودبزرگ‌بینی و یا خودکم‌بینی شود (و امیدوارم موفق شده باشم) به این صورت که مثلاً اسلام این‌ها از اسلام تو متفاوت است پس اسلام تو برتر و یا فروتر است (این حس دومی گاهی به من دست می‌دهد اما باورم به "کثرت‌گرایی دینی" آن حس را تا حدود زیادی بی اثر کرده است).