- هنوز هم گاهی اوقات فکر می‌کنم قلبم مؤمن است: آن‌که بر طرح حرم بتخانه ساخت / قلب او مؤمن دماغ‌اش کافر است.

- چرا؟

- مگر محمد (درود) از قول او نگفت که: الا من أتی الله بقلب سلیم، «...مگر آن‌کس که قبلی پاک به پیش خدای آورد»، قلب‌ام را کف دست می‌گیرم، مال خدا، مگر نه این‌که قلب حرم خداست، مغزم را نه.

-  می‌دانی البته که در انسان‌شناسی قرآنی قلب، و نه مغز، مرکز تفکر است.

- حرف‌ام چیز دیگری است که تفاوت قلب‌شناسی امروزین ما با قلب‌شناسی دیروزین قرآن به آن ضرری نمی‌زند. حرف من این است: قلب‌ام را به خدا می‌دهم مغزم را نه. آن‌را برای خودم نگاه می‌دارم، مغزم مال هیچ کس نیست حتی خدا. ملک طلق خودم است. نمی‌شود روغن بیافریند و بگوید لیز نباش. روغن است و لیزی‌اش. نمی‌شود مغز بدهد و بگویی آن‌طور فکر نکن (به تحکم بگوید نه این‌که با دلیل بگوید که آن عین جدی گرفتن تفکر است). خدایی هم آدابی دارد.

- کلاس آموزش آداب خدایی برای خدا گذاشته‌ای؟ بابا احتیاط در سخن گفتن هم خوب چیزی است.

-  نه، نه. چیزی یاد خدا نمی‌دهم (خاکم به دهن). خواستم قلبی نثار کنم باز دماغ اشکال‌کن نگذاشت. اما گفته باشم، بار ایزدا! قلب‌ام را با همین دماغ بپذیر. اگر (گفتم اگر) قلب هنوز مؤمن است دماغ مرا از «سادگی مقدس» باز می‌دارد، همان سادگی مقدسی که در کمین هر قلب مؤمنی است.

- سادگی مقدس دیگر چیست؟

- جوردانو برونو (1548-1600)، عارف، فیلسوف، ریاضی‌دان و منجم ایتالیایی، که در میانه‌ی کوهی از هیزم به تیرکی بسته شده بود تا به حکم دستگاه تفتیش عقاید کلیسایی به جرم ارتداد شمع‌آجین‌اش کنند، پیرمردی را دید که با زحمت تکه چوبی را با خود می‌کشید تا بر توده‌ی چوب‌های دور تا دور برونو بیفکند، مگر در ثواب سوزاندن کافری شریک باشد و خدای از او راضی گردد و جنان، نصیب‌اش. برونو نگاهی به او افکند و زیر لب گفت: ای سادگی مقدس! 

دماغ اشکال‌کن همان چیزی است که مرا از این «سادگی مقدس» نجات می‌دهد. که اگر این‌گونه باشد به قدر قلب مؤمن، محترم است.

- خدا تو را به راه راست هدایت کند.

- خدا عجالتاً مرا به راه راست منحرف کرده است. سخن آخرم این است: در پرتو آن‌چه گفتم من آیه را این‌گونه می‌شنوم، یا به تعبیر دیگر من خود را مخاطب چنین آیه‌ای می‌بینم: الا من أتی الله بقلبٍ سلیم و عقلٍ نقاد. 

آن‌که دماغ آورَد با همه کفر و وسوسه / به بود از جماعتی پر ز یقین و شَعبذه